Η χρηματοδότηση νεοφυών επιχειρήσεων από φυσικά πρόσωπα (τους λεγόμενους angel investors) δεν είναι μόνο ένα εργαλείο ανάπτυξης για τις startups. Στην Ελλάδα, έχει συνδεθεί και με φορολογικό κίνητρο για τα φυσικά πρόσωπα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με αυστηρό τρόπο υλοποίησης. Το πλαίσιο καθορίζεται με την ΥΑ 39937/2021 (ΦΕΚ Β’ 1415/9.4.2021), η οποία εξειδικεύει το άρθρο 70Α του ΚΦΕ.
1) Ποιος θεωρείται «επενδυτικός άγγελος» και ποια επιχείρηση θεωρείται «νεοφυής»
Ως επενδυτικός άγγελος νοείται φυσικό πρόσωπο (φορολογικός κάτοικος Ελλάδας ή εξωτερικού), με ελληνικό ΑΦΜ, που εισφέρει χρηματικά κεφάλαια σε νεοφυείς επιχειρήσεις με σκοπό την επένδυση σε αυτά και την ανάπτυξή τους.
Ως νεοφυής επιχείρηση για τους σκοπούς του κινήτρου θεωρείται ΑΕ/ΕΠΕ/ΙΚΕ με έδρα στην Ελλάδα, η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων (Elevate Greece) κατά τον χρόνο της εισφοράς. Αυτό είναι κρίσιμο: αν η εταιρεία δεν είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο τη στιγμή της επένδυσης, η φοροαπαλλαγή του φυσικού προσώπου δεν μπορεί να υλοποιηθεί. Για λεπτομέρειες σχετικά με την εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο μας: https://ratiolegal.services/eggrafi-sto-ethniko-mhtrwo-neofywvn-epixeirisewn/
2) Πώς πρέπει να γίνει η εισφορά
Η εισφορά πρέπει να γίνει σε χρήμα και αποκλειστικά μέσω τραπεζικής κατάθεσης/μεταφοράς. Επιπλέον, δεν πρόκειται για απλή χρηματοδότηση: η εισφορά γίνεται μέσω αύξησης μετοχικού/εταιρικού κεφαλαίου της startup, με έκδοση νέων μετοχών ή εταιρικών μεριδίων (ανάλογα με τη νομική μορφή).
Με απλά λόγια: για να θεωρηθεί «επιλέξιμη» η επένδυση, πρέπει να υπάρχει η εταιρική διαδικασία αύξησης κεφαλαίου, τα σχετικά εταιρικά έγγραφα και οι καταχωρίσεις στο ΓΕΜΗ, όχι μόνο η τραπεζική κίνηση.
3) Πόσα μπορεί να επενδύσει ο angel investor
Το κίνητρο αφορά εισφορές κεφαλαίου έως:
- 300.000 € συνολικά ανά φορολογικό έτος,
- σε έως 3 διαφορετικές startups ανά έτος,
- και έως 100.000 € ανά startup.
4) Ποιο είναι το φορολογικό κίνητρο
Ο angel investor έχει δικαίωμα να εκπέσει από το φορολογητέο εισόδημά του ποσό ίσο με 50% της εισφοράς κεφαλαίου, στο φορολογικό έτος που συνδέεται με την επένδυση, σύμφωνα με τους κανόνες της απόφασης και τις τεχνικές οδηγίες της ΑΑΔΕ για τη δήλωση.
Πότε ενεργοποιείται η έκπτωση;
Η έκπτωση γίνεται με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του έτους στο οποίο καταβλήθηκε η εισφορά, υπό την προϋπόθεση ότι η εισφορά έχει ολοκληρωθεί μέχρι την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της δήλωσης. Αν ολοκληρωθεί μετά, τότε η έκπτωση μεταφέρεται στο έτος ολοκλήρωσης.
Το κίνητρο εφαρμόζεται για χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από 29.7.2020 και μετά.
5) Υποχρεώσεις της startup: δήλωση στο Elevate Greece και προθεσμίες
Η startup πρέπει να δηλώσει την εισφορά στην πλατφόρμα Elevate Greece, υποβάλλοντας στοιχεία που αποδεικνύουν την πραγματοποίηση της επένδυσης. Η δήλωση υποβάλλεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την καταχώρηση στο ΓΕΜΗ της πιστοποίησης καταβολής της αύξησης κεφαλαίου και περιλαμβάνει βασικά στοιχεία (επωνυμία/ΑΦΜ εταιρείας, στοιχεία/ΑΦΜ angel investor, ποσό και ημερομηνία καταβολής).
6) Περίπτωση επιστροφής κεφαλαίου ή κατάχρησης του κινήτρου
Αν υπάρξει ολική ή μερική επιστροφή κεφαλαίου που δεν χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη της επιχείρησης και για το οποίο δόθηκε το φορολογικό πλεονέκτημα, ο angel investor οφείλει να υποβάλει τροποποιητική δήλωση, αφαιρώντας αντίστοιχα την έκπτωση. Υπάρχει μάλιστα πρόβλεψη ότι, αν η τροποποιητική υποβληθεί πριν κοινοποιηθεί εντολή ελέγχου, δεν επιβάλλεται το σχετικό πρόστιμο.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ μπορεί να διενεργεί ελέγχους για να διαπιστώσει αν η εισφορά έγινε πραγματικά για την ανάπτυξη της startup ή μόνο για την απόκτηση φορολογικού πλεονεκτήματος. Αν αποδειχθεί καταχρηστικός σκοπός, προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το ύψος του οφέλους που επιδίωξε να αποκομίσει ο επενδυτής.
Κλείνοντας, η χρηματοδότηση νεοφυών επιχειρήσεων από φυσικά πρόσωπα μπορεί να αποτελέσει ισχυρό μοχλό ανάπτυξης και φορολογικό κίνητρο, αρκεί να ολοκληρωθεί με τη σωστή διαδικασία και έγκαιρη νομική προετοιμασία.
