Στο νέο μας Client Spotlight φιλοξενούμε τη Lioncode, μια ελληνική εταιρεία τεχνολογίας που ξεκίνησε το 2014 από τη Χρυσούπολη Καβάλας και σήμερα δραστηριοποιείται δυναμικά στους τομείς του ψηφιακού μετασχηματισμού, της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής προσβασιμότητας.
Ο Χρυσάφης Ναθαναηλίδης, Managing Partner της Lioncode, μας μιλά για την πορεία και το όραμα της εταιρείας, τις καινοτόμες λύσεις που αναπτύσσει, τις σημαντικότερες νομικές προκλήσεις στον χώρο της τεχνολογίας, καθώς και τη συνεργασία της με τη Ratio Legal Services στον τομέα της προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.
1. Πώς ξεκίνησε η Lioncode και ποιο ήταν το όραμα πίσω από τη δημιουργία της;
Τη Lioncode την ιδρύσαμε το 2014 στη Χρυσούπολη Καβάλας μαζί με τον Χρήστο Παπαδάκη και τον Ιωάννη Παπαδόπουλο. Εκείνα τα χρόνια η επικρατούσα λογική έλεγε ότι, αν ήθελες να κάνεις κάτι σοβαρό στην τεχνολογία, έπρεπε να το κάνεις μακριά από την Ελλάδα και σίγουρα όχι από μια μικρή πόλη της περιφέρειας. Εμείς διαφωνούσαμε. Ήμασταν πεπεισμένοι ότι η ποιότητα ενός συστήματος δεν εξαρτάται από τη διεύθυνση του γραφείου, αλλά από τους ανθρώπους και τη μεθοδολογία πίσω του, και επιλέξαμε να χτίσουμε από εκεί που ήμασταν.
Το όραμά μας ήταν να δημιουργήσουμε μια εταιρεία τεχνολογίας από την ελληνική περιφέρεια που θα μπορεί να σταθεί ισότιμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με λύσεις που δεν εντυπωσιάζουν μόνο στην παρουσίαση, αλλά αλλάζουν πραγματικά τον τρόπο που δουλεύουν οι άνθρωποι και οι οργανισμοί. Αυτό το όραμα παραμένει ίδιο και σήμερα. Απλώς η κλίμακα έχει μεγαλώσει.
2. Ποιες είναι οι βασικές υπηρεσίες που προσφέρει σήμερα η Lioncode και τι θεωρείτε ότι τη διαφοροποιεί στον χώρο της τεχνολογίας;
Η δουλειά μας είναι να μετατρέπουμε σύνθετες ανάγκες οργανισμών σε ψηφιακές λύσεις που λειτουργούν στην πράξη, από πληροφοριακά συστήματα και πλατφόρμες μέχρι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμένες ειδικά για κάθε περίπτωση. Οι πελάτες μας προέρχονται τόσο από τον ιδιωτικό τομέα όσο και από τη δημόσια διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση, και οι βασικοί θεματικοί μας άξονες είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οι έξυπνες πόλεις, η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιακή προσβασιμότητα.
Αυτό που μας ξεχωρίζει είναι, πρώτα απ’ όλα, ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε την προσβασιμότητα. Δεν την προσθέτουμε στο τέλος για να καλύψουμε μια υποχρέωση, την ενσωματώνουμε στον σχεδιασμό από την αρχή, γιατί μια ψηφιακή υπηρεσία που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι είναι, στην ουσία, μισή υπηρεσία. Έχουμε υλοποιήσει πολλά έργα σε επίπεδο WCAG AA και AAA, ανάμεσά τους και το prosvasis.dypa.gov.gr, που έχει αποσπάσει διακρίσεις.
Δεύτερον, η έρευνα και η παραγωγή τροφοδοτούν η μία την άλλη. Σήμερα συμμετέχουμε σε περισσότερα από 20 ενεργά ερευνητικά προγράμματα, εθνικά και ευρωπαϊκά, ενώ σε αρκετά έχουμε τον συντονιστικό ρόλο. Ό,τι δοκιμάζουμε και ωριμάζουμε εκεί, το αξιοποιούμε στα έργα των πελατών μας, και αντίστοιχα οι ανάγκες που συναντάμε στα έργα μάς δείχνουν πού αξίζει να επενδύσουμε ερευνητικά.
Τρίτον, η συνέπεια στις διαδικασίες. Διαθέτουμε πέντε πιστοποιήσεις ISO, μεταξύ των οποίων η ISO/IEC 27001 για την ασφάλεια πληροφοριών και η ISO/IEC 42001 για τη διαχείριση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, την οποία αποκτήσαμε ως μία από τις πρώτες εταιρείες στην Ελλάδα. Για τους πελάτες μας, και ιδιαίτερα για τους δημόσιους φορείς, αυτό σημαίνει ότι η αξιοπιστία μας δεν βασίζεται σε δηλώσεις αλλά σε τεκμηριωμένα και ελεγχόμενα πρότυπα.
3. Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι σημαντικότερες νομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει μια εταιρεία τεχνολογίας κατά την ανάπτυξη και την καθημερινή λειτουργία της;
Από τη δική μου θέση, η νομοθεσία πλέον επηρεάζει απευθείας την αρχιτεκτονική των συστημάτων. Ο GDPR καθορίζει πώς σχεδιάζουμε τη ροή και την αποθήκευση των δεδομένων. Ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) απαιτεί διαφάνεια, διαχείριση κινδύνων και τεκμηρίωση. Το συναντάμε καθημερινά στα ερευνητικά μας έργα που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη: δεν αρκεί ένα σύστημα να δίνει σωστές απαντήσεις, πρέπει να μπορεί να εξηγήσει πώς κατέληξε σε αυτές. Η Οδηγία NIS2 και ο Κανονισμός για την Κυβερνοανθεκτικότητα ανεβάζουν τον πήχη στην ασφάλεια, και η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προσβασιμότητα επεκτείνει τις υποχρεώσεις και στον ιδιωτικό τομέα. Η συμμόρφωση δεν μπορεί να προστεθεί στο τέλος. Πρέπει να είναι μέρος του σχεδιασμού.
Η πιο κρίσιμη πρόκληση, κατά τη γνώμη μου, είναι η πνευματική ιδιοκτησία. Ποιος έχει τα δικαιώματα στον κώδικα που παραδίδεται, πώς προστατεύεται η τεχνογνωσία που ωριμάζει από έργο σε έργο, πώς διαχειρίζονται οι άδειες ανοιχτού λογισμικού. Στα ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο, γιατί οι συμφωνίες κοινοπραξίας πρέπει να ορίζουν με ακρίβεια τι φέρνει κάθε εταίρος και σε ποιον ανήκουν τα αποτελέσματα. Αν αυτά δεν ρυθμιστούν σωστά από την αρχή, το κόστος φαίνεται χρόνια αργότερα.
4. Πόσο σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η νομική υποστήριξη στη σύναψη εμπορικών συμφωνιών, στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και στην ανάπτυξη νέων συνεργασιών;
Καθοριστικό. Η αξία μιας εταιρείας τεχνολογίας βρίσκεται κυρίως στη γνώση της, και η γνώση προστατεύεται μόνο όταν οι συμφωνίες είναι σωστά δομημένες. Μια καλή σύμβαση οριοθετεί το αντικείμενο, τις ευθύνες και τα δικαιώματα κάθε πλευράς και προλαμβάνει διαφωνίες πριν προκύψουν. Στις συνεργασίες, ιδίως όταν συμπράττουμε με κορυφαίους ευρωπαϊκούς οργανισμούς, το σωστό νομικό πλαίσιο είναι αυτό που χτίζει εμπιστοσύνη ανάμεσα στους εταίρους.
Έχοντας την ευθύνη της τεχνολογικής επέκτασης της Lioncode, βλέπω καθημερινά ότι όσο επενδύουμε σε δικές μας, καινοτόμες λύσεις, τόσο η κατοχύρωσή τους γίνεται στρατηγική επιχειρηματική απόφαση και όχι τυπική διαδικασία. Μια καινοτομία που δεν προστατεύεται είναι, στην ουσία, δωρεά στον ανταγωνισμό. Για εμάς λοιπόν η νομική υποστήριξη δεν ενεργοποιείται όταν υπάρξει πρόβλημα. Είναι μέρος του τρόπου που χτίζουμε την εταιρεία.
5. Πώς έχει συμβάλει η συνεργασία σας με τη Ratio Legal Services στην αντιμετώπιση νομικών ζητημάτων και στην υποστήριξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας της Lioncode;
Η συνεργασία μας με τη Ratio Legal Services είναι ουσιαστική, κυρίως στο πεδίο της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Η Ratio μας υποστηρίζει στην αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας που έχουμε καταθέσει στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και βρίσκεται σε εξέλιξη, για μια τεχνολογική λύση που αναπτύξαμε εσωτερικά.
Η ομάδα της Ratio μάς έχει καθοδηγήσει σε κάθε στάδιο της διαδικασίας μέχρι σήμερα, από τη διατύπωση των αξιώσεων μέχρι τη διαχείριση της έκθεσης έρευνας και τις αποφάσεις για το εύρος της προστασίας. Αυτό που εκτιμώ ιδιαίτερα είναι ότι κατανοούν σε βάθος το τεχνικό αντικείμενο και μιλούν τη γλώσσα μας. Μετατρέπουν σύνθετα τεχνικά ζητήματα σε σαφή νομική στρατηγική και μας δίνουν πρακτικές, έγκαιρες απαντήσεις.
Καθώς αναπτύσσουμε νέες τεχνολογίες και διευρύνουμε την παρουσία μας στην Ευρώπη, θεωρούμε ότι η συνεργασία με μια νομική ομάδα που κατανοεί τόσο την τεχνολογία όσο και τις επιχειρηματικές μας προτεραιότητες αποτελεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα.
