Στις ποινικές υποθέσεις, οι άνθρωποι αναζητούν πάνω απ’ όλα βεβαιότητα και γρήγορη αποκατάσταση της κανονικότητας. Εκεί ακριβώς συναντάμε τον θεσμό της ποινικής διαπραγμάτευσης: μια θεσμοθετημένη, διαφανή διαδικασία που επιτρέπει να κλείσει μια υπόθεση ταχύτερα, χωρίς τη ψυχική και οικονομική φθορά μιας μακράς δίκης. Δεν είναι «σύντομος δρόμος» για όλους· είναι όμως ένα εργαλείο που, όταν χρησιμοποιείται σωστά, υπηρετεί πραγματικά το συμφέρον του εντολέα.
Τι είναι και ποια η βασική προϋπόθεση
Η ποινική διαπραγμάτευση είναι συζήτηση μεταξύ κατηγορουμένου (με τον/την συνήγορό του) και Εισαγγελίας για την αποδοχή της πράξης και την ποινή, υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ομολογία: ο κατηγορούμενος αναλαμβάνει ρητά την ευθύνη για το αδίκημα που του αποδίδεται. Η συμφωνία αποτυπώνεται σε πρακτικό και υποβάλλεται προς επικύρωση στο αρμόδιο δικαστήριο.
Τέσσερα καθαρά πλεονεκτήματα
- Ταχύτητα: η υπόθεση λήγει συντομότερα, χωρίς ατέρμονες αναβολές.
- Βεβαιότητα: γνωρίζουμε εκ των προτέρων το πλαίσιο της προβλεπόμενης ποινής, έτσι περιορίζονται οι αποδεικτικοί κίνδυνοι μιας πλήρους δίκης.
- Ευελιξία ποινής: η ποινή συμφωνείται εντός των νόμιμων ορίων και σε καμία περίπτωση δεν δύναται να τα ξεπεράσει.
- Μικρότερη έκθεση/κόστος: λιγότερες εμφανίσεις στο ακροατήριο, χαμηλότερη ψυχική και οικονομική επιβάρυνση.
Αν πετύχει η διαπραγμάτευση
Συντάσσεται πρακτικό με την ομολογία και την προτεινόμενη ποινή από την Εισαγγελία, το οποίο εισάγεται στο αρμόδιο δικαστήριο. Το δικαστήριο ελέγχει τη νομιμότητα και επικυρώνει εκδίδοντας απόφαση άμεσα εκτελεστή, με τους προβλεπόμενους όρους (π.χ. αναστολή, μετατροπή ή κατ’ οίκον έκτιση όπου προβλέπεται). Η εκκρεμότητα αίρεται γρήγορα και ο/η εντολέας μπορεί να σχεδιάσει με ασφάλεια τα επόμενα βήματα της ζωής του/της.
Αν δεν πετύχει
Η ποινική διαδικασία συνεχίζεται κανονικά σαν να μην είχε γίνει καμία διαπραγμάτευση. Η αίτηση και τα σχετικά στοιχεία δεν χρησιμοποιούνται εις βάρος του κατηγορουμένου ούτε επηρεάζουν την κρίση του δικαστηρίου επί της ενοχής. Έτσι, ο κατηγορούμενος διατηρεί ακέραια τα δικονομικά του δικαιώματα.
Νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα
Ο θεσμός προβλέπεται στο άρθρο 303 Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (Νόμος 4620/2019, όπως ισχύει, με νεότερες τροποποιήσεις).
Στο γραφείο μας εφαρμόζουμε την ποινική διαπραγμάτευση υπεύθυνα, μόνο όταν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της υπόθεσης. Πρόσφατα, ολοκληρώσαμε υπόθεση με επιτυχή ποινική διαπραγμάτευση, εξασφαλίζοντας για τον εντολέα μας τη μικρότερη δυνατή ποινή. Συγκεκριμένα, ενώ για τα προβλεπόμενα αδικήματα υπήρχε επαπειλούμενη ποινή 10 ετών κάθειρξης, καταφέραμε να εξασφαλίσουμε ποινή 3 ετών φυλάκισης, η οποία επικυρώθηκε από το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων.
